انواع رله

انواع رله

انواع رله

 

رله چیست

رله خود نوعی کلید الکتریمی با سرعت بالا می باشد که توسط یک مدار الکتریکی مجزا تحریک شده و کنتاکت های آن باز و بسته می شود . بوبین این کلید الکتریکی به روش های مختلفی مانند مکانیکی ، حرارتی ، مغناطیسی ، الکترواستاتیکی و … تحریک می شود . زمانیکه خواسته باشیم با یک سیگنال ضعیف مداری را کنترل نماییم مانند روشن نمودن یک موتور الکتریکی و یا اینکه با همین سیگنال ضعیف چندین المان مختلف را در تابلو برق مدیریت نماییم استفاده می شود .

انواع رله

انواع رله

انواع رله

 

۱-رله لچ (Latching relay) :

یک قابلیت جالب که رله لچ را پرکاربرد نموده این است که حتی پس از قطع چریان بوبین آن وضعیت کنتاکت ها به حالت قبلی باز نمی گردد یعنی این رله وضعیت کنتاکت ها را می تواند بدون وجود جریان دائمی و فقط با یک تحریک تغییر داده و در حالت جدید نگه دارد . این رله با نام های دیگری مانند رله ایمپالس ، رله نگهدارنده یا رله ماند نیز شناخته می شود .

رله لچ با آهنربای دائم

رله لچ با آهنربای دائم

۲-رله رید (Reed relay) :

این نوع رله یک کلید بارید می باشد که آن را در داخل یک سلونوئید قرار داده اند ( سلونوئید یک هسته فلزی می باشد که توسط یک سیم پیچ احاطه شده است ) . برای جلوگیری از خوردگی کنتاکت های این سویچ آن را داخل یک شیکه بسته که معمولا با یک گاز نجیب پر شده است قرار می دهند . کنتاکت‌ها با مواد مغناطیسی ساخته می‌شود که آن‌ها را تحت تاثیر میدان مغناطیسی محصور یا یک آهنربا خارجی قرار می‌دهد.

 رله رید

در این تصویر، در بالا و وسط سوئیچ رید و در پایین رله رید را مشاهده می‌ نمایید

۳-رله رطوبت جیوه (Mercury-wetted relay) : 

 رله رطوبت جیوه همان رله رید می باشد با این تفاوت که کنتاکت های آن توسط جیوره مرطوب شده اند که این امر باعث بالاتر رفتن عمر کنتاکت ها و کاهش میزان فرسایش کنتاکت ها می ردد .
 رله رید رطوبت جیوه

نمونه ای از رله رید رطوبت جیوه با کلیدزنی AC/DC و جریان حداکثر ۲ آمپر

۴-رله جیوه (Mercury relay) : 

زمانیکه کاهش فرسایش کنتاکت های یک رله مد نظر باشد از جیوه به عنوان عنصر سوئیچینگ استفاده می شود و رله ای که به این نحو ساخته شده باشد رله جیوه گفته  می شود . اگر شما دوست دار محیط زیست هستید پیشنهاد می شود با توجه به مقدار جیوه بکار رفته در این رله از آن در تابلو برق خود استفاده ننمایید البته همین امر هم باعث شده که این رله ها خیلی رایج نباشند .

رله جیوه

رله جیوه

۵-رله پلاریزه (Polarized relay) :

برای افزایش حساسیت رله پلاریزه باتوجه به شکل زیر آن را بین قطب های یک آهن ربای دایمی یا میدان مغناطیسی حاصل از یکسیم پیچ قرار می دهند. رله‌های پلاریزه در اواسط قرن بیستم میلادی برای تشخیص پالس‌های ضعیف و اصلاح اغتشاشات تلگرافی استفاده شده اند.

رله پلاریزه

رله پلاریزه

۶-رله ماشین ابزار (Machine tool relay) : 

یک رله ماشین ابزار یک نوع رله استاندارد برای کنترل صنعتی ماشین آلات، ماشین آلات انتقال و سایر کنترل‌های ترتیبی است. آن‌ها با تعداد زیادی کنتاکت‌ها توصیف می‌شوند که به راحتی از حالت نرمال باز به حالت نرمال بسته تغییر وضعیت می‌دهند، کویل‌ها به راحتی قابل تعویض بوده و تعداد بسیاری از این نوع رله داخل یک تابلو کنترلی نصب می‌شوند.

نمونه ای از یک رله ماشین ابزار صنعتی

نمونه ای از یک رله ماشین ابزار صنعتی

۷-رله کواکسیال (Coaxial relay) : 

زمانیکی گیرنده و فرستنده رادیویی دارای یک آنتن باشد و سیستم مجبور باشد هم برای ارسال و هم برای دریافت سیگنال از همان یک آنتن استفاده نماید اغلب یک رله کواکسیال به عنوان رله TR یا فرستنده – گیرنده به کار می رود که آنتن را بین مودهای فرستنده و گیرنده سویچ می کند .

رله کواکسیال

رله کواکسیال

۸-رله تاخیر زمانی (Time delay relay)

رله های تاخیر زمانی، رله های کنترلی هستند که بر اساس زمان ، عملیات کنترل را انجام می دهند. تفاوت اصلی رله و رله های تاخیر زمانی ، در زمان باز و بسته شدن کنتاکت هاست. در یک رله کنترلی ، زمانیکه ولتاژ به یک سیم پیچ اعمال شود و یا از آن برداشته شود، وضعیت کنتاکت ها تغییر می کند. اما در رله های تاخیر زمانی، کنتاکت ها قبل و یا بعد از مدت زمان معینی ، باز و بسته می شوند.
رله های تاخیر زمانی به دو نوع کلی Make و Break تقسیم می شوند:

۱) نوع Make:

زمانیکه جریان از رله می گذرد، سیم پیچ آن بعد از یک مدت زمان معین (قابل تنظیم) کنتاکت ها را تحریک نموده و این کنتاکت ها به محض اینکه رله تغذیه اش قطع شود، به حالت اولیه خود برمی گردند.

۲) نوع Break:

زمانیکه جریان از رله می گذرد، سیم پیچ آن به صورت آنی کنتاکت ها را تحریک می کند، زمانیکه سیم پیچ، دیگرتغذیه نشود، کنتاکت ها پس از یک مدت زمان تعریف شده که به تنظیما ت رله وابسته است، به حالت اولیه خود باز می گردند.

رله تاخیر زمانی

رله تاخیر زمانی

۹-کنتاکتور (Contactor) :

یک کنتاکتور یک رله سنگین با رنج‌های جریانی بالاتر می‌باشد که برای سوئیچینگ موتور‌های الکتریکی و بار‌های روشنایی استفاده می‌شود. نرخ جریان دائم برای اکثر کنتاکتور‌ها از ۹  آمپر تا چند صد آمپر می‌باشد.
کنتاکتور

کنتاکتور

۱۰-رله حالت جامد (Solid-state relay) : 

رله حالت جامد (Solid-state) مدار الکتریکی را بدون قطعات محرک و از طریق نیمه هادی‌ها کنترل می‌کند. رله‌هایی با مشخصات عملیاتی کالیبره و در مواردی با چندین بوبین جهت حفاظت از مدار‌های الکتریکی در برابر اضافه بار یا خطا‌ها می‌باشند. در سیستم‌های قدرت مدرن این عملیات توسط تجهیزات دیجیتال انجام می‌پذیرد که رله‌های حفاظتی نامیده می‌شوند.
رله حالت جامد

رله حالت جامد

۱۱-رله استاتیک (Static relay) :

یک رله استاتیک شامل مدار الکترونیکی است که دارای تمام ویژگی‌هایی است که توسط قطعات متحرک در یک رله الکترو مغناطیسی حاصل می‌شود.

رله استاتیک

رله استاتیک

۱۲-رله کنتاکتور حالت جامد (Solid state contactor relay) :

کنتاکتور الکترونیکی ( SSR ) در واقع یک کنتاکتور است که در آن از قطعاتی مانند تریستور یا ترایاک برای قطع و وصل جریان تک فاز یا سه فاز استفاده می شود. این قطعه به دلیل سرعت بالا و کنترل راحتتر جایگزین مناسبی برای کنتاکتور هاست.

رله کنتاکتور حالت جامد

رله کنتاکتور حالت جامد

۱۳-رله بوخهلتز (Buchholz relay) :

تجهیزات الکتریکی که داخل آن ها پر از روغن است نظیر ترانسفورماتورها ،بوشینگه ای آن ها و ترمینال باکس مربوط به کابل ها را می توان جهت محافظت از عیوب داخلی و از دست رفتن روغن آن ها ، با رله بوخهلتز حفاظت کرد .
رله بوخهلتز یک وسیله ایمنی است که تجمع گاز را در ترانسفورماتور‌های پر از روغن را تشخیص می‌دهد و چنانچه تجمع گاز آهسته باشد آلارم می‌دهد و اگر گاز به سرعت انتشار پیدا کند ترانس را خاموش می‌کند.
-رله بوخهلتز

-رله بوخهلتز

۱۴-رله تماسی هدایت سریع کنتاکت (Force-guided contacts relay) :

رله تماسی هدایت سریع کنتاکت نوعی رله که کنتاکت های آن به به صورت مکانیکی به همدیگر متصل می باشند . و زمانیکی بوبین رله تحریک می شود ، با توجه به متصل بودن همه کنتاکت های این رله ، همه کنتاکت ها با هم حرکت نموده و تغییر وضعیت می دهند . در صورت ثابت شدن کنتاکت های این رله در یک وضعیت ، هیچ کدام از کدانت ها به صورت جداگانه قادر به تغییر وضعیت نخواهد بود .

رله تماسی هدایت سریع کنتاکت

رله تماسی هدایت سریع کنتاکت

۱۵-رله حفاظتی اضافه بار (Overload protection relay) : 

موتور‌های الکتریکی نیاز به حفاظت در برابر اضافه جریان دارند تا از آسیب بارگذاری بیش از حد موتور جلوگیری شود یا برای محافظت در برابر اتصال کوتاه در کابل‌ها یا سیم پیچی داخلی موتور استفاده می‌شود.

رله حفاظتی اضافه بار - بیمتال

رله حفاظتی اضافه بار – بیمتال

۱۶-رله خلا (Vacuum relays) : 

رله خلا یک رله حساس با داشتن کنتاکت‌ها در یک محفظه شیشه وکیوم شده است تا بتواند ولتاژ‌های فرکانس رادیویی را تا ۲۰ هزار ولت بدون آرک بین کنتاکت‌ها برقرار کند، هرچند فاصله کنتاکت زمانی که باز می‌شود فقط چند صد اینچ است.

رله خلا

رله خلا

۱۷-رله ایمن (Safety relays)

رله ایمن ( Safety ) برای جداسازی دو سطح دارای پتانسیل مختلف ، به کاربرده می شوند. قسمت کنترل به صورت گالوانیزه از قسمت بار، ایزوله شده و باید درمقابل ولتاژ خطا محافظت شود. این رابط ها جهت کار با سیستم موجود، سیگنالها را با سطوح مختلف تنظیم می کنند.

رله ایمن

رله ایمن

۱۸-رله چند ولتاژ (Multi-voltage relays)

بوبین رله چند ولتاژ را می توان با ولتاژهای مختلفی تحریک نمود و معمولا برای آن هم می توان از جریان DC استفاده کرد و هم از جریان AC . به عنوان مثال در شکل زیر می بینیم که این رله را با ولتاژ های ۲۴ و ۱۱۵ در هردو نوع مستقیم و متناوب تحریک نمود .

رله چند ولتاژ

رله چند ولتاژ

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*

شاید این مطالب را هم دوست داشته باشید